Charcot voet

Charcot voet

Heb je diabetes en voel je niets of nauwelijks nog iets in je voeten? Wees dan alert als je voet plotseling rood wordt, zwelt of zelfs van vorm verandert. Je hebt dan mogelijk een Charcot voet.

De naam Charcot voet, ook wel 'Voet van Charcot', is genoemd naar de Franse neuroloog Jean Martin Charcot (1825-1893). Als gevolg van een zenuwbeschadiging en een veranderde bloedstroom in combinatie met osteoporose (botontkalking) vindt een vervorming plaats van de voetwortel. Het is een van de meest vervelende en invaliderende complicaties van diabetes mellitus.

Kenmerken en symptomen

Velen gaan pas naar de dokter wanneer de voet er 'raar' uitziet. De voet wordt plomp en heeft zich gedeeltelijk vervormd. Omdat de vervormde botten drukken, bestaat het gevaar op een diepe zweer met bacteriële infecties. De vervormingen markeren het chronische stadium van de Charcot voet. Het ziektebeeld kent een aantal stadia:

1. Acute fase. Een plotseling rode, gezwollen voet, zonder duidelijk trauma of aanwezige wond. Er is een proces in gang dat ervoor kan zorgen dat de voet zogenaamd instort en dit moet geprobeerd worden om een halt toe te roepen door middel van langdurig gips. Dit om het bot weer tot rust te brengen.

2. Chronische fase. De activiteit in het bot en de ontsteking zijn tot rust gekomen. Omdat de ontsteking met regelmaat de kop weer opsteekt, moet worden nagedacht over het vervolg. Belangrijk is om de rust die de voet heeft gekregen in het gips, te waarborgen in een schoen: bijna altijd een volledig op maat gemaakte (half)hoge orthopedische schoen. De revalidatiearts en orthopedisch schoenmaker kijken samen met jou aan welke voorwaarden en eisen de schoen moet voldoen om opvlamming van de Charcot zoveel mogelijk tegen te gaan en om druk en schuifkrachten te verminderen.

3. Subacute fase. Er zijn dan al vervormingen of vergroeiingen in de voetwortel opgetreden, omdat in de acute fase niet snel gehandeld is. Bijvoorbeeld omdat je niets in de gaten had en gewoon doorgelopen hebt met deze voeten. Of omdat het niet herkend is door de zorgprofessionals. Het is dan van belang om te proberen te behouden wat er nog is aan voetvorm en het ontstekingsproces tot stilstand te brengen.

Oorzaken

Deze aandoening komt voor bij een klein gedeelte van diabetes patiënten die lijden aan polyneuropathie waardoor zij in de voeten niets of nauwelijks nog iets voelen. Hierdoor merken zij verwondingen niet op en soms lopen ze zelfs weken rond met een botbreuk. Door de gevoelloosheid wordt de voet bovendien vaak verkeerd belast; het lichaam corrigeert immers niet meer automatisch omdat een verkeerde belasting geen pijngevoel meer geeft. Ook afknelling van aderen door een knellende schoen wordt niet opgemerkt.

Behandeling

Van groot belang zijn een regelmatige voetcontrole (op eelt of wondvorming) en goed passende en beschermende orthopedische schoenen. Je huisarts of specialist kan je hiervoor naar onze podotherapeut of orthopedisch schoentechnicus doorverwijzen.

Het is sterk af te raden om op blote voeten of sokken te lopen. Laat je voeten minimaal iedere 3 maanden controleren. Meestal zal dit vaker zijn, bijvoorbeeld om het eelt te laten verwijderen.