Effectiviteit van enkel-voetorthesen bij poliopatiënten met kuitspierzwakte

Effectiviteit van enkel-voetorthesen bij poliopatiënten met kuitspierzwakte

Een onderzoek van het Polio-expertisecentrum van het Academisch Medisch Centrum te Amsterdam (AMC), onder leiding prof. dr. F. Nollet, dr. M.A. Brehm en dr. S.A. Bus en uitgevoerd door H.E. Ploeger MSc.

Doel van het onderzoek

Het optimaliseren van de enkel-voetorthese (EVO) van poliopatiënten met kuitspierzwakte, zodat zij beter kunnen lopen. Hiervoor is inzicht nodig in het effect van het variëren in de technische specificaties van de EVO, zoals de veerstijfheid en de instelling van het scharnier.

Achtergrond

Poliopatiënten met kuitspierzwakte missen de functie van de kuiten en dat heeft grote gevolgen voor het lopen. De patiënt loopt hierdoor instabiel, is eerder moe door verhoogd energieverbruik en heeft pijn- en overbelastingklachten; door compensatie worden andere spieren namelijk ook belast. Een enkel-voetorthese kan de kuitspierzwakte compenseren. Er zijn verschillende manieren om een EVO uit te rusten. Zonder scharnier, met scharnier of met een veer. Een scharnier kan op verschillende manieren afgesteld worden en een veer kent diverse veerstijfheden. Echter, er is nog weinig bekend over wanneer welke technische specificatie het meest effect heeft.

Dorsaalflexiestop

Het onderzoek startte met kijken naar de effectiviteit van een EVO met een scharnier met dorsaalflexiestop. Dat is een stop in het scharnier om de voorwaartse beweging van het onderbeen tijdens het lopen tegen te gaan. Wanneer de kuit namelijk niet gebruikt wordt tijdens het lopen, valt het onderbeen naar voren; de patiënt heeft er geen controle meer over. Noppe Orthopedie, onderdeel van OIM Orthopedie, bouwde een orthese die dat onderbeen tegenhoudt en het AMC onderzocht het effect ervan. Het AMC onderzocht niet alleen het effect op de biomechanica - de hoeken tijdens het lopen en de krachten die rond de gewrichten spelen - maar ook het effect op het energieverbruik en de patiënttevredenheid. De effecten waren positief.

Veerstijfheid

Vervolgens ging het onderzoek in op de veerstijfheid. Uit simulatiestudies is bekend dat het variëren van veerstijfheid veel effect heeft op het energieverbruik tijdens lopen. Onjuiste afstelling van de veerstijfheid kan het energieverbruik zelfs negatief beïnvloeden. Alleen is nog niet bekend welke afstelling voor welke individuele patiënt de juiste is. Naar die onderbouwing is het AMC op zoek. Noppe Orthopedie maakte voor het AMC de EVO's. De orthopedisch adviseur bouwde een modulair systeem; een orthese waarin veren met verschillende stijfheden uitgewisseld kunnen worden. Het AMC testte op drie patiënten welke afstelling het best werkte. Onder meer werden de biomechanica, het energieverbruik en de loopsnelheid gemeten en kon de patiënt aangeven wat hij het meest comfortabel vond. Het AMC koppelde dit terug aan Noppe Orthopedie, die vervolgens met nieuwe ideeën kwam voor verbetering van de modulaire constructie. De resultaten van dit onderzoek gebruikte het AMC voor een subsidieaanvraag bij het Prinses Beatrix Spierfonds. Het AMC kreeg een kwart miljoen euro om het onderzoek samen met Noppe Orthopedie voort te zetten.